Khi nào thì con sẽ ngủ liền một mạch qua đêm đây?

Sức khỏe

“LUYỆN”…NGỦ?

Chắc hẳn nhiều mẹ đang tự hỏi “Khi nào thì con sẽ ngủ liền một mạch qua đêm đây?”. Tất nhiên, đó là mong ước lớn nhất của tất cả các mẹ đang chăm con nhỏ. Thực tế độ tuổi mà bé có thể tự ru mình ngủ và ngủ xuyên đêm sẽ khác nhau tùy từng bé. Từ 3-6 tháng hầu hết các bé đều bắt đầu ổn định và có thể tự ngủ liền mạch lâu nhất là khoảng 5 giờ vào ban đêm, nhưng vẫn có thể thức 1-2 lần trong đêm vì nhiều lý do như bài trước mẹ Pony đã nhắc tới. Đến khoảng 1-2 tuổi, các bé đã có thể ngủ ngon hơn không dễ dàng bị thức giấc, tuy nhiên sẽ có lúc bé gặp ác mộng hay có cảm giác bồn chồn lo sợ bị chia cách nên bé sẽ thức dậy và tìm mẹ. Vậy nên nếu em bé của bạn vẫn còn thức giấc thường xuyên thì cũng không có gì là lạ. Hơn nữa, không một ai trong chúng ta có thể ngủ “xuyên đêm” cả, trừ khi quá mệt mỏi dẫn tới ngủ li bì. Người lớn cũng thường thức giấc trong đêm, chỉ có điều chúng ta không nhận ra bởi vì chúng ta đã trưởng thành và biết cách để tự ngủ lại một cách dễ dàng, còn với đa số các bé thì không. Khả năng tự ngủ mà không cần giúp đỡ là một kỹ năng mà cơ thể bé cần thời gian để học, hoặc cũng có khi bị “ép” phải học và người ta hay gọi đó là “LUYỆN NGỦ” .

Khi tìm hiểu về việc luyện ngủ cho bé, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy rằng có một vài phương pháp luyện ngủ khác nhau như No-tears, PUPD, CIO… Không có phương pháp nào là phù hợp cho tất cả các bé bởi mỗi bé có một cá tính riêng và hoàn cảnh mỗi gia đình cũng hoàn toàn khác nhau. Hầu hết các phương pháp đều cần thời gian và sự kiên nhẫn của cha mẹ mới có hiệu quả. Phương pháp được xem là có hiệu quả nhanh nhất nhưng cũng gây tranh cãi nhiều nhất là phương pháp Cry-it-out (được hiểu là ĐỂ BÉ KHÓC). Mục tiêu của bài viết này chỉ là nêu quan điểm về việc luyện ngủ và liệu có nên để bé khóc như phương pháp CIO hay không, nên mẹ Pony sẽ không nêu chi tiết các phương pháp ở đây, các bạn tự search google và cân nhắc chọn phương pháp phù hợp nhé. Nói đơn giản thì CIO là phương pháp để bé nằm một mình và khóc (có thể có hoặc không có sự can thiệp một chút từ bố mẹ như thì thầm an ủi, dỗ dành một vài phút nhưng tuyệt đối không bế bé lên) cho tới khi bé tự ngủ thiếp đi (do kiệt sức và bất lực vì có khóc nữa cũng chẳng ích gì). Khi áp dụng phương pháp này, một số bé sẽ chỉ khóc 1 vài lần và mỗi lần vài phút là ngủ, nhưng có những bé sẽ khóc dai dẳng vài giờ đồng hồ và chỉ tới khi được dỗ dành mới thôi, thậm chí còn có những bé thì khóc tới тím тái mặt mày và trở nên sợ нãi tới khi mệt quá thiếp đi được vài phút lại tỉnh dậy và la hét hoảng loạn hơn. Đó chính là điểm gây tranh cãi, nhiều người lo sợ rằng để bé khóc như vậy sẽ làm ảnh hưởng không tốt tới tâm lý của bé sau này.

Vậy thì cần phải tìm hiểu một chút về cách mà bộ não của các bé hoạt động xem sao nhỉ? Khi mới sinh, hệ thần kiɴh của bé còn non yếu bởi các tế bào thần kiɴh của bộ não vẫn chưa kết nối được với nhau (chúng sẽ được kết nối với nhau trong suốt 2-3 năm đầu đời). Tất cả những sự vật, hiện tượng, những gì xảy ra xung quanh bé mỗi ngày sẽ giúp cho não bộ của bé phát triển, những cử chỉ giao tiếp của cha mẹ với bé sẽ giúp bé kết nối được các sự kiện với nhau. Đó là lý do tại sao các bé bị thức giấc vào cuối mỗi chu kỳ ngủ thường không tự chuyển giấc để ngủ tiếp được, bởi bé chưa thể tự lý giải được tại sao lại như vậy. Khi đó bé sẽ cảm thấy lo sợ, và bé sẽ khóc. Khi bé bị bỏ mặc cho khóc, bé sẽ rơi vào trạng thái căng thẳɴg cực độ làm cho mắt mở to hơn, hơi thở nhanh hơn, tim đập mạnh hơn, huyết áp tăng cao…(gần giống như trạng thái khi bạn phải đối mặt với tình huống nào đó nguy hiểm, đáng sợ tới mức cơ thể bạn phải gồng lên để tự vệ vậy). Nếu việc này diễn ra lâu dài và thường xuyên sẽ gây tổn thương cho não, làm cho cảm xúc và khả năng xử lý tình huống sau này bị ảnh hưởng, chẳng hạn như: nhạy cảm quá độ, khó tiếp thu, dễ dàng từ bỏ hay quá khích khi bị căng thẳng…

Những người tự tin và ủng hộ phương pháp CIO đều nói rằng luyện ngủ cho bé để giúp bé có thể tự ngủ, bé sẽ có giấc ngủ ngon và sâu, tốt cho việc phát triển ɴão. Nghe thì có vẻ hợp lý, nhưng họ có nghĩ rằng, khi bé khóc tới kiệt sức và ngủ thiếp đi đồng nghĩa với việc bé “ôm” nguyên nỗi sợ đó vào giấc ngủ, vậy thì ai dám đảm bảo rằng bé sẽ không mơ những giấc mơ…đáɴg sợ (như bị mẹ bỏ rơi chẳng hạn), như thế thì ngủ có ngon không nhỉ? Đó là còn chưa kể, những bé đã tự ngủ thành công nhưng vào những khi đau ốm, hoặc những lúc thay đổi tâm sinh lý thì vẫn tỉnh dậy khóc như thường. Sau đó lại là một chuỗi những kỳ luyện ngủ nữa. Nghĩa là bé sẽ bị tổɴ thươɴg không phải chỉ một lần. Bạn hãy thử đặt mình vào vị trí của bé để cảm nhận nhé. Giả sử một ngày đẹp trời, bỗng nhiên bạn bị quẳng tới một hành tinh xa lạ, xung quanh là những thứ rất “kỳ quái”. Chỉ có duy nhất một người luôn ở bên cạnh bạn và tiếng nói của người đó nghe rất quen thuộc, một lẽ tự nhiên lúc này người đó là chỗ dựa duy nhất của bạn, bạn sẽ chỉ luôn muốn người đó ở bên cạnh và hướng dẫn bạn…Nếu người đó bỗng dưng biến мất, bỏ bạn lại một mình (cho dù là 5-10 phút) thì bạn có hoang mang không, bạn có biết phải làm gì ở cái nơi “đáɴg sợ” đó không? Việc để cho bé khóc và tự ngủ khiến nhiều người nghĩ rằng họ đã thành công nhưng thực tế là bé chỉ đang cố thích nghi với cảm giác bị bỏ rơi mà thôi.

Ở các nước phương Tây, phương pháp CIO đã từng rất phổ biến và được ưa chuộng vì dường như nó nhanh chóng giải quyết được vấn đề quấy khóc đòi dỗ dành của trẻ, nó khiến cho phụ huynh tin rằng đây là nền tảng giúp bé tự lập từ sớm, hơn nữa họ cũng không phải vất vả hằng đêm để dỗ bé ngủ nữa. Nhưng hiện nay một số bác sĩ nhi khoa (bao gồm cả những người trước đó rất ủng hộ phương pháp này) bắt đầu khuyến cáo cha mẹ không nên áp dụng nữa, đặc biệt là với những bé dưới 6 tháng tuổi thì càng không nên. Điều đáng nói rằng, ở Việt Nam hiện nay, có vẻ như việc luyện ngủ đang nổi lên như một “phong trào”. Thiết nghĩ, đã là phong trào thì tất sẽ đến lúc thoái trào thôi, bằng chứng là ở phương Tây đã bắt đầu thoái trào rồi đó. Thống kê đã chỉ ra rằng ngày nay có khoảng 71% phụ huynh không lựa chọn CIO hoặc cảm thấy vô cùng hối hận sau khi áp dụng nên không còn muốn tiếp tục sử dụng CIO để luyện ngủ nữa, bởi vì nó gây ra những căɴg thẳɴg quá mức cho cả cha mẹ và bé. Vậy thì chúng ta đã đi sau thì nên “đi tắt đón đầu” hay là tiếp tục đi lên vết xe đổ nhỉ?

Bằng tình thương yêu không gì so sánh được bạn dành cho con thì chỉ có bạn mới có thể hiểu được con mình. Bất kỳ phương pháp luyện ngủ nào cũng sẽ hiệu quả với một vài người, nhưng sẽ không phù hợp với những trường hợp khác. Thậm chí trong cùng một gia đình, phương pháp luyện ngủ có hiệu quả với bé lớn nhưng lại không phù hợp với bé nhỏ. Bởi vì mỗi bé là một cá thể riêng biệt có cá tính riêng, nên bạn không cần phải cảm thấy áp lực vào một cái gì đó mà đã có hiệu quả với những người khác. Hãy làm theo trái tim và bản năng của bạn chứ không phải lời khuyên của người khác (tất nhiên là bao gồm cả mẹ Pony), hãy lắng nghe con mình và bé sẽ cho bạn biết những gì bạn cần làm. Khi bé còn quá nhỏ thì không có chuyện nuông chiều quá hóa hư, chắc chắn phải có điều gì đó không ổn thì bé mới khóc, vậy nên đừng bao giờ bỏ mặc bé bạn nhé.

Ngủ không phải là một môn học giống như toán hay tiếng việt, không phải cứ ÉP tập luyện vài ngày là thành thạo. Mà ngủ là một kỹ năng phải chờ đến khi não bé đủ trưởng thành mới có thể tự điều khiển được, nghĩa là sớm hay muộn thì tất cả các bé đều sẽ học được cách tự ngủ lại mà không cần phải luyện. Vì thế không nên “luyện” ngủ cho bé, bởi “luyện” ngủ đa phần là có tính chất áp đặt, buộc bé phải theo khuyên khổ của người lớn. Việc người lớn nên làm chỉ là hỗ trợ, tạo điều kiện cho bé ngủ tốt hơn:
– Tạo cho bé một thói quen ăn – ngủ đều đặn ngay từ khi mới sinh
– Tập phân biệt ngày đêm từ khi bé bắt đầu biết quan sát (khoảng 6-7 tuần tuổi).
– Duy trì chuỗi “thủ tục” trước khi giờ ngủ đêm hằng ngày (tắm ấm, massage, thư giãn nhẹ nhàng, nghe nhạc, đọc sách…)
– Tạo không gian và môi trường ngủ thuận lợi cho bé (yên tĩnh, đủ tối, nhiệt độ ổn định)
– Nếu bé khóc, hãy ôm ấp, vỗ về bé.

Cha mẹ nên tập quan sát và tìm hiểu nhu cầu của bé, khi hiểu rõ tiếng khóc hay tất cả những cảm xúc của bé đều là bình thường thì sự mệt mỏi của bạn cũng sẽ dịu bớt thôi. Mẹ Pony thường tự nhủ rằng “Nếu có thể giúp cho con cảm thấy yên tâm vì luôn có mẹ ở bên thì dù mẹ có mệt mỏi một chút thì cũng có sao đâu chứ. Thế còn hơn là dùng phương pháp luyện ngủ CIO mà chưa chắc có kết quả trong khi có một điều chắc chắn là sẽ làm tổn thương tâm lý cho cả mẹ và con ”. Rồi sẽ tới một ngày bạn nhận ra rằng, giai đoạn bạn phải thức dậy vì con đã đi qua từ lúc nào mà bạn không hề nhớ nữa

Nguồn: Pony ký sự

Anh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *